Hoog sensitieve personen, wat moet je weten

Hoog sensitieve personen (HSP) zijn mensen die hoog gevoelig zijn. Dit kan aangeboren of genetisch bepaald zijn. Naar inschatting is tussen de 15 en 20% van de wereldbevolking HSP. Hoog sensitieve personen hebben een gevoeliger zenuwstelsel, wat betekent dat ze sneller geprikkeld worden. Dat kan intern en extern zijn. Wanneer je hoog sensitief bent, hoeft dat niet altijd problemen op te leveren, maar je moet wel weten hoe je hiermee om moet gaan – en dat is vaak het probleem. Veel mensen weten van zichzelf niet dat ze tot de hoog sensitieve personen behoren. HSP draait om vier kenmerken:

  • overprikkeling
  • emotionaliteit
  • oog voor details
  • diepgaande verwerking

Dat betekent dat hoog sensitieve personen extra gevoelig kunnen zijn voor geluiden, aanrakingen, licht en geluiden. Maar ook voor stemmingen van mensen in een bepaalde ruimte, de sfeer in een kamer en als die prikkels te veel zijn, dan kan dat overweldigend zijn. Hoog sensitieve personen kunnen hun hoge gevoeligheid als een last zien, maar vaak is dat enkel het geval als mensen niet op de hoogte van hun hoge gevoeligheid zijn. Deze prikkels kunnen voor mensen met HSP zorgen voor humeurwisselingen, maar ook voor een verhoogde hartslag, ademnood en duizeligheid. Ook kan het zich uiten in een innerlijke onrust, moeite om helder na te denken, vermoeidheid of moeite om te luisteren of lezen. In ernstigere gevallen kan het zelfs tot burn out klachten leiden, depressies, paniekaanvallen en sociale angst.

Sociale situaties en hoog sensitieve personen

Sociale situaties zijn in veel gevallen een uitdaging voor mensen die HSP zijn. Zeker wanneer je onverwacht in een situatie belandt waar er veel stemmingen en emoties aanwezig zijn. In veel gevallen is het eenvoudiger als van tevoren bekend is dat er een sociale situatie aan komt, maar niet alles is altijd te sturen. In veel gevallen heb je als je tot de hoog sensitieve personen behoort meer rust en aan duidelijkheid. Je kan sterk het gevoel hebben dat je ‘anders’ bent, en mede daardoor jezelf in twijfel trekken. Je hebt behoefte aan echte contacten, oprechte contacten. In situaties met onechte communicatie zal je gaan twijfelen aan jezelf. In veel gevallen zal je situaties waarbij er grote groepen mensen zijn of juist heel veel emotionele mensen zijn uit de weg gaan. Maar ook een eenvoudig uitstapje naar de supermarkt kan belastend zijn. Wanneer je erg veel problemen hebt met sociale situaties of zelfs boodschappen doen, dan kan het goed zijn om met iemand te gaan praten. Margo Groot van Stilstaan Bij Bewegen (stilstaanbijbewegen.nl) is iemand die je kan helpen. Zij werkt met mensen met HSP om hen te leren hiermee om te gaan.

Zijn sensitieve personen ook hoogbegaafd?

Hoewel HSP wel degelijk in verband gebracht kan worden met hoogbegaafdheid, wil dat echt niet zeggen dat alle mensen die hoog sensitief zijn ook hoogbegaafd zijn. Omgekeerd is dat echter wel vaak het geval: mensen die hoogbegaafd zijn, hebben een hoge intelligentie en vaak creativiteit. Het is mogelijk dat dat mede gepaard gaat met een verhoogde zintuigelijke gevoeligheid. Het is daarom goed mogelijk dat je ook hoog sensitief bent wanneer je hoogbegaafd bent. Een ding is voor alle mensen die HSP zijn belangrijk; zorg dat je jezelf eraan blijft herinneren dat je een bijzonder persoon bent (mede door je HSP). Mensen met HSP hebben namelijk vaak een bijzonder hoog inlevingsvermogen, een sterk rechtvaardigheidsgevoel en veel creatieve mogelijkheden. Als je leert hoe je om moet gaan met de prikkels, kan je je HSP als positief iets leren zien, want het maakt jou als mens uniek en bijzonder.